Vatnshellir er hraunhellir í Purkhólahrauni, sem er talið
eitt hellaauðugasta hraun landsins. Hraunið er basískt helluhraun og er
talið vera um 5–8 þúsund ára gamalt.
Vatnshellir er hluti af stærra hellakerfi sem samanstendur af fjórum
hellum. Sá efsti er hinn eiginlegi Vatnshellir og er hann aðgengilegur
almenningi. Neðar í kerfinu eru hellarnir Bárðarstofa og Vættagangur,
og neðst er hellirinn Iður. Saman ganga þessir neðri hlutar undir
heitinu Undirheimar.
Heildarlengd neðri hluta Vatnshellis er um 200 metrar og lofthæð er
víðast hvar allt að 10 metrar. Dýpsti hluti hellisins, Iður, er meira
en 30 metrum undir yfirborði jarðar. Í lofti hellisins, einkum í
Vættagangi, má sjá hvítleitan og glitrandi bakteríu- eða sveppagróður
sem endurkastar ljósi og skapar sérstakt andrúmsloft.
Nafn sitt dregur Vatnshellir af því að áður fyrr var vatn sótt í hellinn
og kýr frá Malarrifi voru brynntar þar á þurrkatímum.
Vatnshellir er staðsettur í suðurhlíðum Purkhólahrauns, ofan við Malarrif
og skammt frá Útnesvegi. Bílastæði er við aðalvegi og hellirinn er vinsæll
áfangastaður fyrir þá sem vilja kynnast hraunhellum og jarðfræði
Snæfellsness.
Mynd: Anton Stefánsson
Vatnshellir er áhugaverður staður á Íslandi sem vert er að heimsækja.